Zelf Lekkende Kraan Repareren: 15 Min DIY Zonder Loodgieter

1. Inleiding: Het Tikkende Geluid van Geldverspilling

Ken je dat? Het is drie uur ’s nachts, alles is muisstil, behalve dat ene irritante geluid: drip... drip... drip... Het tikkende geluid van een lekkende kraan is een aanslag op je nachtrust, maar geloof me, die loodgieter kan nog wel even wachten. Je kijkt hier namelijk niet naar een technisch mysterie, maar naar een simpele klus van een kwartiertje. Veel mensen denken direct dat het hele aanrecht gesloopt moet worden, maar ik ga je laten zien dat je met een paar basistools en een gezonde dosis nuchterheid de regie over je eigen sanitair terugneemt. Stop met het weggooien van geld en word de meester van je eigen gootsteen.

2. De Schokkende Waarheid over die Ene Druppel

We negeren een lekkende kraan vaak omdat het "slechts een druppel" lijkt. Maar die druppels tellen razendsnel op. De cijfers liegen niet: een lekkende kraan verspilt gemiddeld maar liefst 1100 liter water per jaar. Dat is geen klein lekje, dat is pure verspilling van onze kostbaarste bron.

Om de impact van die 1100 liter water duidelijk te maken:

• Je kunt er 20 keer uitgebreid van douchen.
• Je kunt er 12 keer een vol bad mee laten lopen.
• Je kunt er 6000 koppen thee van zetten.
• Het is genoeg om een gemiddeld zwembad per jaar te vullen.

Het repareren van je kraan is dus niet alleen goed voor je nachtrust, maar het is een directe investering die zichzelf op je waterrekening razendsnel terugverdient.

3. De "Draai-Test": Identificeer je Kraan in 2 Seconden

Voordat je naar de bouwmarkt spert, moet je weten wat voor vlees je in de kuip hebt. Het binnenwerk — de 'motor' van je kraan — bepaalt namelijk wat je moet kopen. Je achterhaalt dit in twee seconden met de draai-test:

• De Klassieke Kraan: Moet je de knop meerdere keren ronddraaien voordat de kraan volledig open is? Dan heb je een traditionele kraan met een kraanleertje (een rubberen ringetje).
• De Moderne Kraan: Heb je de kraan in één beweging (vaak een kwartslag) open? Dan heb je een kraan met keramische schijven. Dit onderdeel noemen we ook wel de cartouche of de kardoes.

Luister goed: Sommige bouwmarkten zullen je vertellen dat je een keramische kraan in zijn geheel moet vervangen als hij lekt. Onzin. Een echte vakman weet dat je gewoon de cartouche kunt vervangen voor een paar tientjes, wat je een hoop geld bespaart.

Pro-Tip van de Meester: "Probeer een lekkende keramische kraan nooit 'extra strak' dicht te draaien om het druppelen te stoppen. Hiermee verniel je de keramische schijven definitief. Als hij lekt, moet het binnenwerk eruit, punt uit."

4. Splines Tellen: De Vingerafdruk van je Kraan

Is het logo op je kraan onleesbaar of helemaal nergens te bekennen? Geen paniek. Elke kraan heeft een unieke vingerafdruk op de "broach". Dit is het getande metalen uiteinde van de spindel waar je de hendel op vastklikt.

De methode is simpel: haal de hendel eraf en tel de "splines" (de tandjes).

• De Marker-Truc: Gebruik een watervaste marker om één tandje zwart te maken. Dat is je startpunt, zodat je niet in de war raakt bij het tellen.
• De Identiteitskaart:
  • 22 splines: Grote kans dat het een American Standard is. Meet de diameter: 0.375 inch (0,95 cm) is een oud model, 0.438 inch (1,11 cm) is het huidige model.
  • 12 splines (diameter 0.39 inch / 0,99 cm): Dit wijst vaak op een Fisher kraan.
  • "D"-vormige broach: Zie je geen tandjes maar een platte kant in de vorm van een D? Dan heb je een Delta, Moen of Mixet.

Mijn gouden advies: Neem het oude onderdeel (het leertje of de cartouche) altijd mee naar de winkel. Er zijn honderden varianten en met het onderdeel in je hand voorkom je dat je drie keer op en neer moet rijden.

5. De 15-Minuten Reparatie: Stap-voor-Stap

Tijd voor het echte werk. Volg dit plan en je gootsteen is zo weer droog.

1. Water afsluiten: Draai de stopkraantjes onder de wasbak dicht of sluit de hoofdkraan (meestal in de meterkast). Draai de kraan open om de druk en het restwater weg te laten lopen.
2. De Gouden Tip: Doe de plug in de afvoer! Er is niets frustrerender dan een minuscuul schroefje dat voor je ogen het riool in verdwijnt.
3. Demonteren: Wip het rood/blauwe dopje van de hendel met een platte schroevendraaier. Draai de schroef eronder los.
   • Grohe-gebruikers: Je hebt hiervoor vaak een 3mm inbussleutel nodig.
4. Binnenwerk verwijderen: Gebruik een steeksleutel of bacho om het binnenwerk (de spindel of cartouche) los te draaien. Leg een oude doek tussen je sleutel en de kraan; zo voorkom je lelijke krassen op het chroom.
5. Vervangen of reinigen: Plaats het nieuwe kraanleertje of de nieuwe cartouche. Let bij een cartouche op de 'nokjes': deze moeten precies in de uitsparingen van het kraanhuis vallen.
6. Schoonmaken: Verwijder kalkresten (zie stap 6) voordat je de boel weer in elkaar zet.
7. Monteren & Ontluchten: Draai alles weer vast (vast is vast, niet forceren!). Draai de watertoevoer langzaam open. Laat de kraan een paar minuten stromen om alle lucht en eventueel vuil uit de leidingen te spoelen.

6. Azijn: Het Geheime Wapen tegen Lekkages

Soms is er helemaal niets kapot, maar zit er simpelweg kalk tussen de onderdelen. Vooral bij keramische schijven kan één minuscuul kalkspoortje voor een lek zorgen. Een flesje azijn van een paar cent is dan je beste vriend.

De Meester-methode voor ontkalken:

1. Verwarm de natuurazijn: Warme azijn werkt vele malen sneller en krachtiger tegen kalk.
2. Het azijnbad: Leg de cartouche of de spindel een paar uur in een bakje met de warme azijn.
3. De wikkel-truc: Voor de buitenkant van de kraan drenk je toiletpapier of keukenpapier in de azijn. Wikkel dit strak om de kraan en laat het een half uur intrekken. De kalk verdwijnt als sneeuw voor de zon en je chroom blinkt weer als nieuw.

7. Conclusie: Word de Meester van je Eigen Huis

Kijk eens aan, je hebt het gefixt! Je hebt niet alleen een irritant lek gedicht en 1100 liter water bespaard, maar je hebt ook laten zien dat je niet voor elk wissewasje een dure vakman nodig hebt. Je hebt geld bespaard, je gereedschap weer eens laten glimmen en een vaardigheid geleerd waar je de rest van je leven profijt van hebt.

Nu je de kraan hebt getemd en de smaak te pakken hebt: welk ander 'klein' defect in huis durf je vandaag nog aan te pakken?